Stress kent velerlei oorzaken, maar wat kun je zelf doen?

Stress in- en externe oorzaken 
 
Als  (nieuwe) consulent op Between2worlds zal ik in de komende tijd  af en toe een stukje plaatsen gerelateerd aan mijn kennisgebieden, in dit geval op psychosociaal gebied.  
In de eerste plaats hopelijk informatief en ten tweede misschien een manier om een indruk te krijgen van wat ik doe en met welke vragen u terecht kunt.
 
Als eerste wil ik het onderwerp “stress”  aan de orde stellen.
 
Het leven wordt er voor de meesten niet makkelijker op. Veel mensen hebben last van stress en burn-out, zelfs bij jongeren wordt dit als een ernstige dreiging beschouwd. GGZ spreekt van een dreiging voor ¾ van de jongeren.
Alarmerend, sociale media schijnt daartoe bij te dragen.
Men heeft de hele dag het gevoel van alles op de hoogte te moeten zijn en aan alles mee te moeten doen. 
 
Gezonde versus ongezonde stress
 
Er dient wel onderscheid gemaakt te worden tussen gezonde en ongezonde stress.  
Bij stress , komt het hormoon cortisol vrij, dat maakt dat je adequaat kunt regeren op stresssituaties, de zogenaamde fight or flight reactie.  
Zodra “het gevaar” geweken is , neemt het hormoon af en herstelt het lichaam zich.
Een voorbeeld van gezonde stress is b.v. het plannen van een trouwerij of sporters die moeten presteren, opgaan voor een examen etc.  
We hebben dus allemaal een stukje stress nodig om iets voor elkaar te krijgen.
Echter op het moment, dat het lichaam voortdurend in staat van paraatheid is, wordt het minder gezond.
Het lichaam krijgt tussentijds niet de kans zich te herstellen en je put jezelf op deze manier uit, als je de signalen van je lichaam negeert.
 
Om maar eens een metafoor te gebruiken  een elastiek waar teveel spanning op staat of een ballon die te hard wordt opgeblazen knapt.
Helaas hebben velen de gevolgen hiervan ondervonden in b.v. een burn-out, waar je lichaam je door allerlei vervelende symptomen dwingt tot rust.  
Diegenen die het hebben meegemaakt spreken van een hele nare en langdurige periode in hun leven, maar ook van de inzichten die ze hebben gekregen door deze gedwongen rust.
Ze zien het ook als een nieuw begin.
Tenslotte ga je in voorspoedige tijden niet uitgebreid de tijd nemen om na te denken waarom het zo goed met je gaat. Nadenken en vragen naar het waarom doe je pas in moeilijke situaties.
Hoe vervelend ook, het is wel een kans om tot  andere inzichten en keuzes  te komen die dichter bij de kern van je wezen staan.
Hier komt de toegevoegde waarde van  het spirituele wat mij betreft  aan bod.
Vaak kunnen mensen moeilijk praten over hun problemen, kun je als therapeut meerdere gesprekken nodig hebben om je best te doen vertrouwen te winnen, zodat men kan en wil praten over de problemen.
Mijn eigen ervaring is, dat soms op spiritueel niveau de oorzaak van een probleem veel sneller aangetipt kan worden, mensen herkennen dit  en  worden als vanzelf opener.  
Heb wel meegemaakt, dat iemand van zeer gevorderde leeftijd mij meedeelde, dat ik de eerste was met wie zij haar “geheim” deelde.  
Is mij  bijgebleven, omdat dit soort uitspraken je echt kan raken.
De gevolgen van  ongezonde stress  kunnen groot zijn.
 
Hoewel wordt onderkend, dat lichamelijke klachten stress gerelateerd kunnen zijn wordt er toch meestal alleen aan symptoombehandeling gedaan.
Soms is  medicatie niet te vermijden maar de combinatie van eventueel medicijngebruik en therapie /coaching  werkt nog altijd het beste met name daar waar stress voortkomt door interne oorzaken.  
 
Externe oorzaken
 
Meestal kunnen we de externe oorzaken van stress wel benoemen, verlies van  werk en vaak daarmee gepaard gaand verlies van sociale contacten, teveel werk, relatieproblemen, problemen met kinderen , wonen of werken in een lawaaierige omgeving, verlies van dierbaren.
De lijst is lang.
Vaak kunnen of willen we niet kijken naar eventuele interne factoren.
Toch is dit belangrijk en bepalend voor onze draagkracht zowel op  lichamelijk als op geestelijk niveau.
 
Interne oorzaken
 
Met interne oorzaken worden bedoeld schaamte- of schuldgevoelens, vaak totaal onterecht, een gevoel minder te zijn dan de ander, angst voor dood, ziekte, verlies, twijfel over beslissingen dus vermijden keuzes te maken etc. 
Deze oorzaken hangen vaak samen met de karakterstructuur en zeker niet voor een gering deel met de opvoeding.  
Heb je in je jeugd steun ondervonden bij problemen, en ben je gestimuleerd na te denken over oplossingen, zonder deze helemaal uit handen te nemen?
Dan heb je het getroffen.
Of ben je wellicht autoritair behandeld of zelfs mishandeld, zijn je schuldgevoelens aangepraat et. etc. 
De basisbehoeften van een mens zijn o.a. eten, onderdak, warmte, liefde, rust en veiligheid.  
Is er als kind niet aan deze basisbehoeften tegemoet gekomen, dan kan dat uiteraard gevolgen hebben voor de manier waarop je als volwassene in het leven staat.
Het is dan ook niet onlogisch, dat als er, zoals tegenwoordig, zoveel druk wordt gezet op onze basisbehoeften, velen het leven vaak als moeilijk ervaren.
 
Wat kun je zelf doen?
 
Zorg zelf zoveel mogelijk voor een evenwichtige voeding, voldoende lichaamsbeweging of dit nu een lange wandeling is of sporten.
Yoga, meditatie, mindfullness.
Er is veel op dit gebied, maar niet alles past bij iedereen.
Daarom is het verstandig een proefles te vragen , zodat je kunt kijken of iets bij je past of degene die de cursus geeft bij je aansluit etc. 
Verder heel belangrijk: Leer nee te zeggen.  
Als je voelt, dat je altijd ja zegt als iemand om hulp vraagt, zelfs al denk je bij jezelf, “het komt mij helemaal niet uit”, vraag je dan af waarom.
Vaak uit angst om niet aardig gevonden te worden. 
Dit is een voorbeeld van een mogelijk interne oorzaak van stress.
 
Therapie/coaching kan zeker bijdragen tot het leren je grenzen aan te geven.
Tegenwoordig durven werknemers zich ook niet ziek te melden, zelfs als zij dat wel zijn of durven ze geen vakantie op te nemen. Alles om te vermijden hun baan kwijt te raken.
Die angst is zeer logisch, maar helpt het echt?  
Wordt het gewaardeerd dat je je zo inspant, of creëer je daarmee de indruk, dat de werkgever nog wel meer op je bordje kan leggen?
Misschien wat stof om over na te denken of op te reageren.
Voel je vrij.
 
Groet  Irene